- Zlato (XAU/USD) se grčevito bori oko psihološke granice od 4.000 dolara po unci, nakon što se jedva zadržalo iznad tromesečnog minimuma od 3.975 dolara.
- Indeks američkog dolara (DXY) popeo se na dvonedeljni maksimum iznad 102,00 poena, poduprt stabilnim prinosima i povišenim cenama nafte (WTI oko 101,50 dolara).
- Federalne rezerve, pod vođstvom Kevina Vorša, pripremaju odluku o monetarnoj politici gde se očekuje pauza na nivou od 3,75%–4,00%, ali tržišta uračunavaju preko 80% verovatnoće za novo povećanje stopa pre kraja godine.
- Sistemski CTA fondovi zadržavaju neto kratke pozicije, dok tehnički prosek na 100 dana od 4.219 dolara i na 50 dana od 4.288 dolara predstavljaju neposredne zone snažnog otpora.
Psihološka granica na testu: Zlato brani zonu od 4.000 dolara
Tržište plemenitih metala suočava se sa intenzivnim pritiskom dok cena zlata osciluje oko ključnog nivoa od 4.000 dolara po finoj unci. Nakon što je prethodne sedmice zabeležen pad na 3.975 dolara, što predstavlja najnižu tačku još od jula, skromni pokušaji oporavka na početku tekuće nedelje brzo su naišli na snažan otpor prodavaca. Zlato se trenutno konsoliduje oko 4.012 dolara, ali investitori oklevaju sa otvaranjem većih kupovnih pozicija uoči ključnih makroekonomskih odluka u Sjedinjenim Američkim Državama.
Glavni faktor koji sputava plemeniti metal jeste obnovljena snaga američke valute. Indeks dolara (DXY), koji meri vrednost zelene novčanice u odnosu na korpu šest vodećih svetskih valuta, popeo se iznad nivoa od 102,00, oporavivši se sa najniže vrednosti od 101,45 zabeležene početkom meseca. Za međunarodne kupce, jači dolar direktno povećava troškove kupovine zlata, čime se prigušuje fizička i investiciona tražnja na globalnom nivou.
Makroekonomski pritisak: Energetski šok i jastrebovski ton Federalnih rezervi
Obnavljanje rasta dolara rezultat je ponovnog fokusiranja finansijskih tržišta na monetarnu politiku Federalnih rezervi i uporne inflatorne pritiske. Iako su diplomatski razgovori u Teheranu između zvaničnika Saudijske Arabije, Turske, Pakistana i Irana uneli tračak nade u smirivanje tenzija, bezbednosni rizici u Ormuskom moreuzu i napadi Huta drže cene sirove nafte WTI na visokom nivou od oko 101,50 dolara po barelu. Skupa energija direktno potpiruje inflatorna očekivanja, onemogućavajući centralnim bankama prelazak na popustljiviju monetarnu politiku.
Pozicioniranje pred odluku FOMC-a i uloga Kevina Vorša
Finansijska javnost sa velikom pažnjom iščekuje ishod dvodnevnog zasedanja Federalnog komiteta za operacije na otvorenom tržištu (FOMC). Konsenzus analitičara ukazuje na to da će centralna banka SAD zadržati referentnu kamatnu stopu nepromenjenom u rasponu od 3,75% do 4,00%, nakon što je u septembru realizovano povećanje od 25 baznih poena — prvo podizanje još od 2023. godine, podstaknuto rastom troškova energenata.
Ipak, septembarski dijagram očekivanja (dot plot) projektovao je medijalnu kamatnu stopu od 4,1% za kraj 2026. i 2027. godine, jasno signalizirajući prostor za još jedno zaoštravanje pre isteka kalendarske godine. Prema parametrima terminskog tržišta, verovatnoća da će Fed povući novi potez i podići cenu novca u decembru iznosi više od 80%. U takvim okolnostima, konferencija za medije predsedavajućeg Kevina Vorša biće pod lupom, budući da njegova čvrsta posvećenost obaranju inflacije postavlja stabilan strukturalni temelj za američki dolar.
Pogled institucionalnih stratega: ING i Commerzbank
Analitičari holandske banke ING naglašavaju da je dolar početkom sedmice pronašao čvrst oslonac jer su se tržišta, nakon stabilizacije raspoloženja u tehnološkom sektoru, ponovo povezala sa globalnim ambijentom restriktivnog Fed-a i visokih cena nafte. Sa druge strane, stratezi Komercbanke primećuju zanimljiv paradoks: pad cene zlata ispod 4.000 dolara odvija se uprkos tome što su realni prinosi na kratkoročne obveznice blago popustili. Čak ni tenzije na evropskom tržištu državnog duga, pre svega u Francuskoj, nisu uspele da podstaknu primetniji priliv kapitala u zlato kao tradicionalno sigurno utočište, što ukazuje na privremenu dominaciju dolarskih prinosa.
Tehnička konfiguracija i institucionalni tokovi: Sistemski fondovi preuzimaju kontrolu
Pored makroekonomskih faktora, tržišna dinamika je u velikoj meri diktirana algoritamizovanim pozicioniranjem institucionalnih učesnika. Prema podacima brokerske kuće TD Securities, sistematski fondovi koji prate trendove (CTA) zauzeli su kratke pozicije duž svih signala zamaha oko nivoa od 4.000 dolara. Masovna prodaja automatskih strategija dodatno pojačava pritisak na cene i stvara tehničku barijeru za bilo kakav brzi oporavak.
Ključni nivoi otpora i linije odbrane na grafikonima
Tehnička slika zlata ostaje osetljiva dokle god se cena nalazi ispod gustog spleta pokretnih proseka:
- Primarna podrška: Raspon između 4.000 dolara i 3.950 dolara služi kao prva linija odbrane. Donja granica silaznog klina locirana je blizu 3.980 dolara, dok bi probijanje tromesečnog dna na 3.975 dolara otvorilo put ka znatno dubljoj korekciji.
- Prva zona otpora: Gornja granica formacije klina nalazi se u intervalu od 4.100 do 4.110 dolara. Tek stabilizacija iznad ovog nivoa nagovestila bi popuštanje silaznog pritiska.
- Glavni pokretni proseci: Na dnevnom grafikonu, 100-dnevni jednostavni pokretni prosek (SMA) nalazi se na 4.219 dolara, praćen 50-dnevnim prosekom na 4.288 dolara. Statički otpor na 4.400 dolara i 200-dnevni SMA na 4.504 dolara predstavljaju dugoročne granice koje bikovi moraju osvojiti kako bi u potpunosti obnovili uzlazni trend.
Perspektiva tržišta: Asimetrični rizici uoči odluke o kamatama
Tržište zlata ulazi u fazu izrazite asimetrije. Kako navodi Bob Haberkorn, viši tržišni strateg u kući StoneX, trenutno je primetno sporadično kupovanje na padovima oko nivoa od 4.000 dolara, ali je obim trgovanja nizak jer investitori ne žele da preuzimaju rizik pre zvaničnog saopštenja FOMC-a.
Ukoliko Federalne rezerve ponove čvrst stav prema inflaciji i nagoveste decembarsko povećanje kamata, nivo podrške na 3.950 dolara biće pod ozbiljnim testom, a njegov gubitak mogao bi pokrenuti lavinu likvidacija dugih pozicija. Nasuprot tome, bilo kakav nagoveštaj dužeg zadržavanja stopa na trenutnim nivoima ili popuštanje geopolitičkih tenzija koje bi oborilo cene nafte moglo bi da pruži zlatu neophodan predah i omogući testiranje nivoa od 4.100 dolara.
